Phẫu thuật bảo tồn vỡ lách do chấn thương

Phẫu thuật cắt lách do chấn thương đã từng là điều trị chuẩn trong suốt nhiều thế kỷ. Ngày nay, với sự tiến bộ của khoa học người ta biết nhiều tới những chức năng quan trọng của lách đặc biệt là về vấn đề miễn dịch cũng như những hậu quả của việc cắt bỏ lách. Vì vậy vấn đề bảo tồn lách được đặt ra và dần đi vào thực tế. Từ bảo tồn không mổ đến phẫu thuật bảo tồn lách khi bắt buộc phải phẫu thuật cầm máu. Dưới đây chúng tôi trình bày một số ca lâm sàng đặc biệt.

Ca thứ nhất: Bệnh nhân nam 24 tuổi, vào viện do đau  bụng sau ngã giàn giáo cao  2m đập ngực trái vào thành cứng. Bệnh nhân tới bệnh viện sau khoảng 2 giờ trong tình trạng:  Còn tỉnh, da xanh nhợt, mạch nhanh nhỏ, HA lúc vào 80/40mmHg, bụng chướng, có vết bầm dài trên thành ngực trái.

Bệnh nhân với vết bầm dài ở thành ngực

Bệnh nhân được thăm khám, đánh giá nhanh chóng để loại trừ các thương tổn phối hợp nặng khác như chấn thương sọ não, chấn thương ngực, chấn thương cột sống, khung chậu. Đồng thời làm 2 đường truyền TM cổ truyền nhanh dung dịch tinh thể 500ml không có đáp ứng HA, siêu âm tại chỗ có dịch ổ bụng và đường vỡ lách.

Bệnh nhân được chuyển mổ ngay sau 15 phút, không chờ các kết quả xét nghiệm máu.

Bệnh nhân được mở bụng đường giữa trên-dưới rốn, máu ngập ổ bụng hút ra khoảng 2500ml, nguồn chảy từ  các đường vỡ lách và các nhánh mạch vào cực trên đứt. Lách vỡ nát cực trên và giữa thành nhiều mảnh, tím do mất mạch nuôi. Cực dưới còn mạch và hồng. Các tạng khác không tổn thương.

Lách vỡ cực trên nhiều đường, tím do mất mạch nuôi

Lách được ép gạc tạm thời cầm máu, nhanh chóng giải phóng và đưa ra gần đường mở bụng. Phẫu tích kẹp chọn lọc các mạch vào cực trên-giữa và cắt phần lách tổn thương.

Khâu ép nhu mô cực dưới bằng chỉ Vicyl 2.0 cầm máu. Làm sạch ổ bụng, đặt 01 dẫn lưu hố lách.

Khâu ép nhu mô phần lách còn lại
Phần lách vỡ được căt bỏ

Diễn biến sau mổ tốt, BN có trung tiện sau 2 ngày, không có hiện tượng tăng tiểu cầu sau mổ như những bệnh nhân cắt toàn bộ lách, không phải dùng các thuốc giảm đông máu dự phòng sau mổ.

Ca thứ 2: Bệnh nhân nữ 52 tuổi, đã được chẩn đoán chấn thương bụng kín vỡ lách cách 7 tuần, điều trị bảo tồn không mổ bệnh viện Việt Đức và sau đó tại bệnh khoa của chúng tôi ra viện sau 2 tuần nằm điều trị.

Hình ảnh vỡ lách-tụ máu dưới bao trên phim chụp CTscanner 25/11/2011
Hình ảnh vỡ lách-tụ máu dưới bao trên phim chụp CTscanner 25/11/2011

Bệnh nhân quay trở lại bệnh viện khám lại vì cảm giác đau tức nặng dưới sườn trái và nấc nhiều trong khoảng 2 tuần.

Thăm khám lâm sàng: toàn trạng bệnh nhân bình thường, không sốt, không thiếu máu. Tại chỗ không sờ thấy lách to.

Bệnh nhân được siêu âm rồi chụp cắt lớp ổ bụng sau đó: thấy hình ảnh nang dịch lớn do máu cũ thoái hoá vùng cực dưới của lách. Khối dịch này ép mỏng nhu mô lách.

CTscanner 12/1/2012: Khối tụ dịch lớn ép mỏng nhu mô lách
CTscanner 12/1/2012: Khối tụ dịch lớn ép mỏng nhu mô lách

Bệnh nhân được chỉ định mổ hút bỏ và làm sạch khối máu tụ bằng phẫu thuật nội soi.

Khối máu tụ dưới bao lách dính vào thành ngực vá được mạc nối lớn đến bao bọc
Khối máu tụ dưới bao lách được bộc lộ
Mở bao lách và hút máu tụ đã thoái hoá
Bao lách được cắt mở rộng
Bao lách được cắt mở cửa sổ rộng, lấy hết phần máu cục cũ, rửa-hút sạch. Lách vẫn được bảo tồn.

Bs Nguyễn Ngọc Khánh
Chuyên ngành Phẫu thuật tiêu hoá.

Tel: 0982.608.115 (Các bạn có thể để lại tin nhắn. Xin không gọi!

GM: nnkhanh72@gmail.com

YM: nnkhanh72@yahoo.com

 

Advertisements

5 thoughts on “Phẫu thuật bảo tồn vỡ lách do chấn thương

  1. nangluongsong 26 Feb 2012 / 9:04 pm

    TUyệt vời quá Kà, nhưng chuyển phông màu khác đi, xanh lè khó đọc quá. Với lại chữ hơi nhỏ

  2. Katharine Manry 28 Feb 2012 / 11:12 pm

    link:I wanted to use the RSS-FEED but the feed url shows me some Xml errors.

  3. Luctranqui 17 Apr 2012 / 12:21 am

    Trường hợp cuống lách dài bạn co thể đưa ra đường giữa để cắt bỏ mô lách dập nát. Trong trường hợp cuống lách ngắn, kỹ thuật cắt bán phần lách khó hơn nhiều. Tôi nghĩ bạn nên cắt theo phân bố giải phẫu của góc chia đôi động mạch lách sẽ an toàn hơn

    • nnkhanh72 17 Apr 2012 / 11:12 am

      Chao ban tranquiluc. Rat vui khi doc comment gop y cua ban. Dung nhu ban gop y. Nhung trong thuc hanh thuc te, toi chua thay ca nao bi kho dua lach Ra gan thanh bung ma thay phau tich mach cuong lach o sau voi lach dang chay mau kho hon nhieu. Khi dua lach ra gan, toi that mach, thay vung lach tim, khau buoc nhu mo lach xuyen 2 mat truoc, cat lach nhu mo sau.
      Than!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s