Category: 04. Phẫu thuật nội soi


Xuất phát từ thực tế trước khi phẫu thuật bác sỹ có thể chưa giải thích đầy đủ các biểu hiện mà bạn sẽ có thể cảm thấy sau phẫu thuật, mức độ ảnh hưởng của nó tới sức khỏe, những thông tin sai lệch từ nhiều nguồn khác nhau…làm cho bạn sau mổ rất lo lắng, hoang mang khi gặp các biểu hiện đó. Bài viết này được viết dựa trên sự tham khảo các tài liệu, các trang mạng về sức khỏe cũng như từ kinh nghiệm bản thân trong quá trình hoạt động nghề nghiệp, sẽ cố gắng liệt kê chi tết các biểu hiện bình thường sau mổ nhằm xóa đi các lo lắng không đáng có của các bạn. Đồng thời cũng đưa ra những dấu hiệu cảnh báo mà bạn cần khám lại bác sỹ sớm.

Bài viết với một chủ đề rất rộng, chưa hoàn chỉnh, sẽ dần được bổ xung thường xuyên theo thời gian.

Để tiện theo dõi, bài viết sẽ viết theo trình tự các bệnh sau

  1. Cắt túi mật nội soi
  2. Cắt ruột thừa nội soi.
  3. Phẫu thuật thoát vị bẹn nội soi.
  4. Phẫu thuật điều trị trĩ
  5. Phẫu thuật điều trị áp xe, rò hậu môn.
  6. Phẫu thuật cắt dạ dày.
  7. Phẫu thuật cắt đại tràng.

1. Cắt túi mật nội soi
Đau.
Mặc dù đau sau cắt túi mật nội soi giảm đáng kể so với mổ mở, một số khó chịu, trong bụng và vai (cảm giác đau mỏi lưng, vai-liên quan đến bơm khí CO2 trong lúc mổ) vẫn sẽ xảy ra. Sự khó chịu này thường dần hết trong 24 đến 36 giờ, nhưng có thể kéo dài 4-5 ngày. Một sự liên tưởng như thế này có lẽ sẽ giúp bạn đỡ lo lắng: “đau đó chỉ là do 3 vết thương rạch da-cân 0.5-1cm trên thành bụng mà thôi”.

Buồn nôn, nôn

Là biểu hiện có thể thấy trong 1-2 ngày sau mổ do tác dụng phụ của thuốc trong quá trình gây mê, giảm đau. Nó sẽ sớm hết theo thời gian.

Vết mổ
Vết mổ sẽ được đóng lại bằng chỉ tự tiêu. Bạn không cần phải cắt chỉ. Các vết mổ được giữ bằng băng dính gọi là Steri-strip được để trong 5-7 ngày. Nếu nó rơi ra trong khi tắm thì bạn cũng không phải bận tâm. Nếu nó vẫn còn ở đó sau một tuần, bạn có thể bóc bỏ (một số phẫu thuật viên vẫn khâu các mũi khâu da thì cần phải cắt). Gạc không cần thiết nhưng bạn có thể thấy đặt một miếng gạc lên vết mổ giảm các kích ứng từ quần áo. Bạn có thể tắm vòi sen hay bơi bất cứ khi nào bạn muốn.

Chảy máu tại vết mổ

Vết mổ có thể chảy máu, thường ngay ngày đầu sau mổ và bạn không cần lo lắng, nó sẽ tự cầm bằng thay băng khác hoặc bác sỹ sẽ đặt một mũi khâu nhỏ lên đó.

Chảy dịch vết mổ.

Vị trí: thường ở rốn, sau mổ 1-3 tuần.

Biểu hiện: Tại vị trí vết sẹo ở rốn xuất hiện một mụn nhỏ, ngứa hoặc đau nhẹ, mụn vỡ chảy dịch hồng hoặc trắng đục. Sau vỡ sẽ tự liền hoặc chảy dịch nhiều ngày.

Nguyên nhân: Sợi chỉ tiêu khâu cân bị thải ra ngoài.

Xử trí: Nếu không xử trí gì, chỉ cần giữ vệ sinh sạch biểu hiện trên cũng tự hết sau khi tái đi tái lại vài lần đến khi sợi chỉ bị loại bỏ. Trường hợp khác tới bác sỹ phẫu thuật lấy bỏ sợi chỉ vết mổ sẽ liền.

Chế độ ăn uống
Bạn có thể ăn bất cứ thứ gì mà bạn mong muốn sau khi bạn đã tỉnh táo hoàn toàn, không còn nguy cơ sặc. Tuy nhiên bạn cũng không nên cố gắng ăn tất cả mọi thứ cùng một lúc mà nên ăn các loại thực phẩm tương đối dễ tiêu trong 2 hoặc 3 ngày đầu tiên. Sau đó bạn ăn hoàn toàn theo nhu cầu của bạn.

Một quan niệm là chỉ ăn sau khi đã trung tiện không còn thích hợp nữa. Ăn sớm có thể bạn thấy đầy bụng, buồn nôn, nôn nhưng nó sẽ làm nhanh quá trình trở lại hoạt động bình thường của ruột.

Nhu động ruột (sự vận động bình thường của ruột để đẩy thức ăn)
Biểu hiện của việc có nhu động ruột trở lại bình thường là bạn thấy các cơn đau quặn nhẹ ở bụng, trung tiện, rồi đại tiện, thường ở ngay 1-2 ngày sau mổ. Một số bệnh nhân phải mất 3 hoặc 4 ngày để có nhu động ruột bình thường.

Một số bệnh nhân có thể thấy tiêu chảy trong 3 hoặc 4 tuần đầu sau phẫu thuật. Đừng hốt hoảng vì điều này. Ruột của bạn sẽ sớm trở lại bình thường. Nếu tiêu chảy làm bạn khó chịu, hãy dùng Kaopectate hoặc Imodium.

Vận động
Không có bất kỳ hạn chế để hoạt động nào của bạn. Bạn có thể làm bất cứ điều gì bạn thấy thoải mái. Bạn có thể nhấc bất cứ thứ gì, bạn có thể tập thể dục, giao hợp và bạn có thể bơi. Bạn có thể lái xe nếu bạn đã ngừng các thuốc giảm đau có chất gây ngủ.

Khi nào cần đến bác sỹ.
Mặc dù cắt bỏ túi mật là một phẫu thuật khá an toàn, nhưng vẫn có những vấn đề có thể phát sinh. Những biểu hiện sau đây nếu xảy ra, xin vui lòng liên hệ với bác sĩ của bạn càng sớm càng tốt:

  1. Sốt cao hơn 38.5 độ.
  2. Nôn kéo dài sau ngày hậu phẫu thứ ba.
  3. Không có nhu động ruột sau bốn ngày (không trung tiện, không đại tiện, bụng chướng nhiều, nôn).
  4. Chướng bụng dai dẳng và đau.
  5. Vàng mắt, vàng da, nước tiểu xẫm màu.
  6. Tăng đau nhức ở chỗ các vết rạch da. Xin lưu ý rằng các vết mổ sẽ có màu đỏ và khó chịu trong khoảng 10 ngày. Nếu có mủ hoặc nếu sưng tấy lan rộng ra, xin vui lòng gọi cho bác sỹ của bạn.

Khám lại

Bạn sẽ khám lại bác sĩ phẫu thuật của bạn khoảng 1-4 tuần sau khi phẫu thuật. Xin đừng ngần ngại liên hệ với bác sỹ của bạn bất cứ lúc nào nếu mọi chuyện không diễn ra suôn sẻ.

2. Cắt ruột thừa nội soi:

Với ruột thừa chưa vỡ, các biểu hiện sau mổ tương đối giống như cắt túi mật nội soi. Tuy vậy do phẫu thuật cắt ruột thừa là một bệnh lý nhiễm khuẩn, liên quan đến ống tiêu hóa nên có một số điểm khác biệt như:

  1. Bạn sẽ dùng kháng sinh dài ngày hơn, lúc đầu kháng sinh tiêm tĩnh mạch, sau đó bác sỹ kê đơn bạn uống khi ra viện.
  2. Bạn có thể được yêu cầu tập những bài tập nhẹ cho cơ thành bụng, tập thở, tự massage bụng sớm nhằm sớm có nhu động ruột, tránh tắc ruột, giảm nguy cơ nhiễm khuẩn trong ổ bụng. Việc tập này bạn nên duy trì ít nhất 1-2 tuần sau mổ.
  3. Khi nào bạn cần đến bác sỹ.
  • Sốt cao hơn 38.5 độ xuất hiện trở lại sau khi ra viện.
  • Đau lại giống như viêm ruột thừa kèm sốt, rét run.
  • Không có nhu động ruột sau bốn ngày (không trung tiện, không đại tiện, bụng chướng nhiều, nôn).
  • Chướng bụng dai dẳng và đau.
  • Tăng đau nhức ở chỗ các vết rạch da. Xin lưu ý rằng các vết mổ sẽ có màu đỏ và khó chịu trong khoảng 10 ngày. Nếu có mủ hoặc nếu sưng tấy lan rộng ra, xin vui lòng gọi cho bác sỹ của bạn.

Với viêm ruột thừa vỡ, sau mổ có thể sẽ có những khác biệt hơn.

  1. Bạn sẽ dùng kháng sinh dài ngày hơn, kháng sinh điều trị đường tĩnh mạch, sau đó bác sỹ kê đơn bạn uống khi ra viện hay vẫn duy trì kháng sinh tiêm cho đến 5-10 ngày, tùy theo diễn biến của bệnh.
  2. Bạn có thể có những ống dẫn lưu ổ bụng, qua đó dịch ổ bụng, dịch rửa chứa vi khuẩn tiếp tục chảy ra. Các ống sẽ được rút bỏ tùy theo diễn biến thực tế của bệnh.
  3. Thời gian trướng bụng, có nhu động ruột bình thường trở lại sẽ lâu hơn.
  4. Bạn có thể được yêu cầu tập những bài tập nhẹ cho cơ thành bụng, tập thở, tự massage bụng sớm nhằm sớm có nhu động ruột, tránh tắc ruột, giảm nguy cơ nhiễm khuẩn trong ổ bụng. Việc tập này bạn nên duy trì ít nhất 1-2 tuần sau mổ.
  5. Nhiễm trùng tại các vị trí rạch da hay chân dẫn lưu có thể xảy ra nhưng bạn cũng không nên quá lo lắng, bác sỹ sẽ tách mở vết rạch da và thay băng hàng ngày sẽ khỏi.
Ruột thừa viêm ngày thứ 3, vỡ gây viêm phúc mạc toàn thể

Ruột thừa viêm ngày thứ 3, vỡ gây viêm phúc mạc toàn thể

Hình ảnh viêm phúc mạc ruột thừa.

Hình ảnh viêm phúc mạc ruột thừa

3. Phẫu thuật thoát vị bẹn nội soi.

Chế độ ăn uống

Sau mổ thoát vị bẹn, không yêu cầu bất kỳ hạn chế nào về chế độ ăn uống. Một số bệnh nhân có thể thấy giảm sự thèm ăn trong một hoặc hai tuần sau khi phẫu thuật. Đây là kết quả bình thường do sự căng thẳng trước phẫu thuật. Sự thèm ăn của bạn sẽ trở lại theo thời gian.

Chăm sóc vết thương
Bạn có thể tắm từ khoảng 24 giờ sau khi phẫu thuật. Nếu bạn có băng phủ trên vết mổ hãy che kín bằng nylon trước khi tắm vòi sen hoặc tháo bỏ hẳn nó.
Bạn có thể thấy những mảnh nhỏ của băng steri-strips trực tiếp gắn liền với da của bạn. Nó ướt cũng không sao. Các băng sẽ bắt đầu bong trong 7-10 ngày sau khi phẫu thuật, lúc đó nó đã hoàn thành công việc của nó và bạn có thể tự bóc bỏ.
Không tắm bồn, bơi hoặc bồn tắm nước nóng trong hai tuần.
Chúng tôi cố gắng để đóng vết mổ của bạn với vết sẹo nhỏ nhất. Không đặt thuốc hay bôi bất kỳ thuốc nào lên các vết rạch. Nó không giúp gì cho liền sẹo.

Vận động
Không có hạn chế hoạt động sau khi phẫu thuật. Điều đó có nghĩa là bạn có thể đi bộ, leo cầu thang, đi thang máy, giao hợp hoặc tập thể dục miễn là nó không đau. Trong thực tế, trở lại hoạt động bình thường càng sớm càng tốt, nó sẽ làm bạn nhanh phục hồi. TUY NHIÊN, Nếu bạn không cảm thấy tốt, không làm điều đó. Hãy làm theo sự hướng dẫn của cơ thể bạn.
Làm việc
Tất cả mọi người trở lại làm việc vào những thời điểm khác nhau. Nếu bạn muốn, bạn có thể trở lại làm việc ngay lập tức; TUY NHIÊN, như thông lệ, hầu hết mọi người cần khoảng 1tuần trước khi trở lại làm việc.

Lái xe
Bạn có thể lái xe khi không còn dùng các thuốc giảm đau gây ngủ.

Nhu động ruột (sự vận động bình thường của ruột để đẩy thức ăn)
Biểu hiện của việc có nhu động ruột trở lại bình thường là bạn thấy các cơn đau quặn nhẹ ở bụng, trung tiện, rồi đại tiện, thường ở ngay 1-2 ngày sau mổ. Một số bệnh nhân phải mất 3 hoặc 4 ngày để có nhu động ruột bình thường.

Một số bệnh nhân có thể thấy tiêu chảy trong 3 hoặc 4 tuần đầu sau phẫu thuật. Đừng hốt hoảng vì điều này. Ruột của bạn sẽ sớm trở lại bình thường. Nếu tiêu chảy làm bạn khó chịu, hãy dùng Kaopectate hoặc Imodium.

Tụ dịch
Một số bệnh nhân thấy như bị sưng giống như bị thoát vị lại ngay sau phẫu thuật. Đừng lo lắng – đây là một cảm giác/biểu hiện bình thường. Tại vị trí thoát vị đôi khi có tụ dịch sau phẫu thuật – dịch này là kết quả bình thường của phẫu thuật và sẽ được cơ thể hấp thụ trong một vài tuần.

Sưng ở bìu
Sau mổ bìu có thể sưng, sờ thấy lép bép, những ngày sau có thể thấy thâm tím. Đó là sự phù nề và ngấm máu ở tổ chức lỏng lẻo, đồng thời có khí do bơm hơi trong quá trình phẫu thuật. Những vấn đề này sẽ qua đi theo thời gian.

Khi nào thì gọi bác sỹ

  • Sốt. Rét run
  • Đau tăng theo thời gian, dù dùng thuốc giảm đau đường uống.
  • Đỏ, nóng, hoặc có mủ chảy ra từ đường mổ
  • Buồn nôn hoặc nôn, chướng bụng, không đại tiện được.

4. Phẫu thuật điều trị trĩ

  • Đau: Cảm giác đau nhiều trong phẫu thuật cắt trĩ, nhưng sẽ giảm đi nhiều trong các phẫu thuật treo trĩ: Longo, PPH, khâu treo, khâu treo triệt mạch dưới hướng dẫn siêu âm. Tuy nhiên một số bệnh nhân vẫn đau nhiều dù là phẫu thuật treo trĩ. Đau nhiều sau phẫu thuật treo trĩ có thể liên quan tới:
    • phẫu thuật viên khâu xuống thấp dưới đường lược.
    • tắc mạch trĩ ngoại sau mổ.
    • khâu, cắt sâu vào cơ thắt.
  • Mót rặn: Do những sang chấn trong quá trình phẫu thuật, những kích thích tại chỗ của đường khâu hay hàng ghim máy PPH, trĩ tắc mạch…Đôi khi mót rặn trở thành triệu chứng khó chịu chủ yếu của NB sau phẫu thuật. Nhưng cảm giác này sẽ giảm dần và hết trong một vài ngày.
  • Ỉa máu: Có thể thấy trong một vài ngày đầu sau mổ, xong bạn không cần lo lắng, chảy máu sẽ tự hết. Một số ít, máu chảy nhiều thành giọt, thành tia bạn cần khám hay thông báo ngay cho bác sỹ.
  • Bí tiểu, do hoạt động cơ thắt bàng quang chưa trở lại bình thường. Gặp nhiều hơn ở nam giới, lớn tuổi và sẽ giảm dần theo thời gian.
  • Ỉa lỏng. Ỉa són nhiều lần có thể gặp và đi liền với cảm giác mót rặn.

5. Phẫu thuật điều trị áp xe, rò hậu môn.

5. Phẫu thuật cắt dạ dày.

6. Phẫu thuật cắt đại tràng.

Còn tiếp

Tham khảo

http://www.mayoclinic.org/tests-procedures/cholecystectomy/basics/what-you-can-expect/prc-20013253

http://www.brighamandwomens.org/Departments_and_Services/surgery/services/generalsurg/specproc/cholecystectomy_aftersurg.aspx

Patient Information  DAY SURGERY Post operative advice following your Laparoscopic Cholecystectomy

http://www.healthcommunities.com/appendicitis/postoperative-care-appendectomy.shtml

http://www.sages.org/publications/patient-information/patient-information-for-laparoscopic-appendectomy-from-sages/

http://www.uhhospitals.org/case/services/surgery/our-divisions/general-and-gastrointestinal-surgery/comprehensive-hernia-center/postoperative-instructions/groin-inguinal-hernias/laparoscopic-inguinal-hernia-surgery-care-instructions

Bs Nguyễn Ngọc Khánh
Chuyên ngành Phẫu thuật tiêu hoá.

Tel: 0982.608.115 (Các bạn có thể để lại tin nhắn. Xin không gọi!

GM: nnkhanh72@gmail.com

YM: nnkhanh72@yahoo.com

Advertisements

Một ca bệnh hy hữu. Bệnh nhân nữ 38 tuổi vào viện trong ca trực của chúng tôi với cái bàng quang vỡ đã nhiều ngày.

Tám ngày trước bệnh nhân sinh con thứ 2, đẻ thường tại một bệnh viện phụ sản thành phố. Sau sinh có đau nhẹ vùng hạ vị xong chị cho đó là bình thường sau đẻ, không sốt, đại tiện bình thường, tiểu tiện được nhưng số lượng ít.

Khám lúc vào viện: Bệnh nhân tỉnh nhưng vẻ mặt mệt mỏi với nước da xanh tái nhiễm độc, không sốt, bụng chướng rất to và đau. Đặt sond niệu đạo nước tiếu trong ra luôn 300ml. Siêu âm lúc đầu thấy rất nhiều dịch trong ổ bụng.

Xét nghiệm:

Công thức máu: không thấy tình trạng thiếu máu, nhưng bạch cầu tăng cao: 20,000BC/ml;

Sinh hóa máu cho thấy ure =20mmol/l và creatinin=400mmol/l.

Từ những bằng chứng trên chúng tôi nghi ngờ vỡ bàng quang mặc dù không có tiền sử chấn thương trước đó.

Siêu âm kiểm tra kết hợp bơm nước muối sinh lý qua sonde niệu đạo chứng minh thủng bàng quang khi thấy dòng nước phụt từ bàng quang vào ổ bụng .

Bệnh nhân sau đó được phẫu thuật nội soi khâu lại chỗ vỡ, làm sạch và dẫn lưu ổ bụng. Trong mổ, 6 lít nước tiểu trong ổ bụng đã được hút ra ngoài.

IMG_4906

Ổ bụng với 6 lít nước tiểu

IMG_4909

Lỗ thủng ở thành bàng quang

IMG_4911

Kiểm tra và tách biệt hai thành bàng quang trước khi khâu

Video [phẫu thuật].

Sau mổ bệnh nhân diễn biến tốt. Có trung tiện sau một ngày, các dẫn lưu ra ít dịch trong, nước tiểu trong, không sốt, bụng xẹp lại và các chỉ số ure, creatinin máu trở về bình thường sau 2 ngày.

Gửi lời cảm ơn tới bác sỹ Cường, bác sỹ Ngọc cùng các bạn sinh viên vì những hình ảnh và video tuyệt đẹp này.

Bs Nguyễn Ngọc Khánh
Chuyên ngành Phẫu thuật tiêu hoá.

Tel: 0982.608.115 (Các bạn có thể để lại tin nhắn. Xin không gọi!

GM: nnkhanh72@gmail.com

YM: nnkhanh72@yahoo.com

 

Thoát vị bẹn là gì?

Thoát vị bẹn xảy ra khi có sự ‘di chuyển’ nội dung ổ bụng (ruột, mạc nối) vào trong ống bẹn do tồn tại ống phúc tinh mạc (bẩm sinh) hay có điểm yếu của cân cơ thành bụng (mắc phải).

Biểu hiện của thoát vị bẹn như thế nào?

Xuất hiện khối phồng vùng bẹn, thường bị bên phải nhiều hơn bên trái, khối này mềm, thường không đau, rõ hơn khi đứng, to lên khi rặn, ho, hắt hơi, khóc…(khi có sự tăng áp lực trong ổ bụng) và thường tự hết khi nằm nghỉ.

Một số ít các trường hợp thoát vị gây đau cấp, chướng bụng, nằm nghỉ cũng không đỡ…là thoát vị nghẹt. Trường hợp này cần tới viện sớm để can thiệp cấp cứu.

Nguyên nhân của thoát vị bẹn là gì?

  • Do tồn tại ống phúc tinh mạc (bẩm sinh) gặp ở trẻ em hay.
  • Có điểm yếu của cân cơ thành bụng (mắc phải) gặp ở người trưởng thành.

Ai có nguy cơ bị thoát vị bẹn?

  • Nam bị nhiều hơn nữ. Trẻ em do tồn tại ống phúc tinh mạc (cùng loạt bệnh lý do tồn tại ống phúc tinh mạc còn có: nang thừng tinh, dịch màng tinh hoàn).

    Sơ đồ: ống phúc tinh mạc (B), tinh hoàn (C), nang thừng tinh (A-cyst of cord), dịch màng tinh hoàn (D-hydrocele) và thoát vị bẹn (E-Inguinal hernia).

  • Những người có áp lực ổ bụng cao, thành bụng yếu:
    • Bí tiểu do bệnh phì đại tuyến tiền liệt (u xơ tiền liệt tuyến).
    • Táo bón thường xuyên.
    • Ho mãn tính.
    • Béo phì.

Khi nào thoát vị bẹn cần điều trị?

Khi thoát vị tự nó không tự khỏi được, khối thoát vị ngày càng to ra. Trong thực tế ít khi thoát vị bẹn tự khỏi được vì hàng ngày ruột, mạc nối chui vào lỗ thoát vị và làm thoát vị ngày càng lớn. Số ít khỏi được khi xảy ra ở trẻ chưa biết đi, do trẻ không ở tư thế đứng nên ruột và mạc nối không chui vào lỗ thoát vị để làm lỗ thoát vị ngày một to ra. Do vậy ở trẻ em nếu không có biến chứng nghẹt thì có thể theo dõi và chờ đợi tới khi trẻ biết đi mà thoát vị bẹn vẫn không tự khỏi thì phẫu thuật.

Khi nào thoát vị bẹn phải cấp cứu.

Là khi ruột, mạc nối mắc kẹt và nghẹt trong bao thoát vị. Do bị nghẹt, phần ruột, mạc nối nằm trong bao thoát vị bị thiếu máu nuôi dưỡng, để lâu có thể bị hoại tử đoạn ruột nghẹt. Biểu hiện bệnh nhân rất đau đớn. Khối phồng rất đau và không hết khi nằm nghỉ.

Phẫu thuật điều trị như thế nào?

Có nhiều phương pháp phẫu thuật điều trị. Mục đích của phẫu thuật là làm mất đi điểm yếu trên thành bụng(khâu 2 bờ của lỗ thoát vị). Nhưng phương pháp này để lại sức căng của đường khâu cân cơ-tension repair) hoặc làm vững mạnh điểm yếu của thành bụng (tạo vạt che hoặc dùng “mảnh vá” surgical mesh- một lưới sợi tổng hợp) và không làm căng cân cơ thành bụng-tension free repair) điểm yếu của thành bụng.

    • Mổ mở:
      • Tension repair:
        • Phẫu thuật Bassini.
        • Phẫu thuật Shouldice
        • Phẫu thuật McVay
      • Tension-free repair
        • Đặt mesh tổng hợp (giống như tấm lưới sợi tổng hợp) làm vững mạnh hơn vị trí thành bụng yếu.
    • Mổ nội soi: Có thể đi trong hoặc ngoài phúc mạc qua đó đặt mesh tổng hợp che phủ điểm yếu của thành bụng ngoài phúc mạc.
    • Trẻ em: Thoát vị bẹn là do tồn tại ống phúc tinh mạc nên khi mổ chỉ cần rạch da 2-3 cm trên thành bụng, phẫu tích và thắt ống phúc tinh mạc ở lỗ bẹn sâu là đủ.

Ưu nhược điểm của phương pháp nội soi so với mổ mở:

  • Ưu điểm:
    • Hồi phục nhanh.
    • Ít đau sau mổ.
    • Ít biến chứng sau mổ: Nhiễm trùng, chảy máu.
    • Ít nguy cơ đau mãn tính sau mổ.
    • Không thêm sẹo khi phẫu thuật cả 2 bên.
  • Nhược điểm:
    • Thời gian phẫu thuật có thể lâu hơn(?). Trên thực tế, hiện tại phẫu thuật nội soi không lâu hơn phẫu thuật mở. Thậm chí còn nhanh hơn nhiều khi phẫu thuật cả hai bên vì không phải thêm đường rạch.

Phục hồi sau phẫu thuật.

Hầu hết bệnh nhân có thể trở lại với hoạt động bình thường sau 2-4 tuần.

Trong tuần đầu sau mổ cần chú ý với những hoạt động làm tăng áp lực ổ bụng, căng vết mổ như:

  • Đang nằm ngồi dậy, đang ngồi đứng dậy.
  • Ho.
  • Hắt hơi.
  • Khóc.
  • Bê mang vật nặng.
  • Nôn.

Một số hình ảnh phẫu thuật  điều trị thoát vị bẹn được chúng tôi thực hiện.

Bệnh nhân nam người lớn. Chẩn đoán trước mổ là thoát vị bẹn qua thăm khám lâm sàng và siêu âm. Phẫu thuật nội soi điều trị.

Mổ thoát vị bẹn nội soi

Mạc nối lớn chui vào lỗ thoát vị

Mạc nối lớn đã được kéo ra

Mở và tạo khoang trước phúc mạc để đặt surgical mesh

Mở và tạo khoang trước phúc mạc để đặt surgical mesh

Đặt mesh tổng hợp che phủ lỗ thoát vị

Phúc mạc thành bụng lại được khâu phục hồi lại che phủ tấm mesh tổng hợp và kết thúc quá trình phẫu thuật

“Mảnh vá” nhân tạo-Surgical mesh sử dụng trong phẫu thuật bẹn trước khi được sử dụng

Hình ảnh thành bụng sau khi mổ xong

 Bệnh nhân sẽ hầu như không thấy sẹo sau 4 tuần, và cũng chỉ với các đường rạch da như thế này có thể thực hiện phẫu thuật thoát vị 2 bên cùng lúc

Bệnh nhân khác, phẫu thuật mổ hở truyền thống

Thoát vị bẹn bên phải, khi nằm hầu như không thấy

Đường rạch da

Mở gân cơ chéo ngoài

Che phủ, biệt lập vùng mổ với da xung quanh

Bộc lộ cung đùi

Mở bao thoát vị, trong bao thoát vị là mạc nối lớn

Phẫu tích tách ống dẫn tinh và mạch tinh khỏi bao thoát vị

Sau khi cắt bỏ bao thoát vị, khâu kín cổ bao, surgical mesh được chuẩn bị sẵn sàng

Đường khâu da sau khi hoàn thành cuộc mổ

Một ca thoát vị bẹn nghẹt mổ mở

Bệnh nhân nam 91 tuổi với khối thoát vị lớn, đau kèm các triệu chứng tắc ruột

Phẫu thuật cấp cứu, mở

Trong bao thoát vị là manh tràng và khoảng 60cm hồi tràng

Phẫu thuật nang thừng tinh ở trẻ em 

Nang thừng tinh nhìn ngoài

Nang thừng tinh để nhìn ngoài rõ hơn

Bóc tách nang khỏi ống dẫn tinh, bó mạch tinh thắt ống phúc tinh mạc và cắt nang qua một đường rạch da 1cm trực tiếp trên nang

Kết thúc mổ với 1 mũi khâu da

Bs Nguyễn Ngọc Khánh
Chuyên ngành Phẫu thuật tiêu hoá.

Tel: 0982.608.115 (Các bạn có thể để lại tin nhắn. Xin không gọi!

GM: nnkhanh72@gmail.com

YM: nnkhanh72@yahoo.com

PS. Vừa qua có nhiều bạn nhắn tin hỏi về giá phẫu thuật cho thoát vị bẹn (TVB). Để tiện cho các bạn tham khảo, tôi xin được bàn về giá ở đây. Chi phí cho một ca phẫu thuật TVB rất thay đổi. Từ ít nhất trong khoảng 4-5 triệu đồng đến nhiều 20-30 triệu đồng tùy thuộc:

1. loại phẫu thuật ( nội soi với mổ mở truyền thống chênh 1-2 triệu);

2. Vật liệu làm “mảnh vá” (surgical mesh), kích cỡ (thường 500-1tr với có tráng film collagen, 3D…trên 3-4tr);

3. loại dịch vụ bệnh viện (tự túc ăn, người nhà phải ở lại chăm sóc với có xuất ăn, người nhà không phải ở lại chăm sóc),

4. tiền mổ (bv công 800 nghìn-1.6triệu-tự túc ăn, sinh hoạt với bv tư trên dưới 10-15triệu-được chăm sóc, ăn uống…);

5. loại thuốc gây mê, kháng sinh sử dụng, cách sử dụng thuốc của từng bác sỹ

Túi mật là gì? Ở đâu?

Túi mật là một túi nhỏ hình quả lê nằm mắt dưới gan bên phải để lưu trữ và cô đặc mật. Mật do gan bài tiết được lưu trữ trong túi mật rồi được bài xuất xuống ruột để tiêu hoá chất béo.

Sỏi túi mật là gì?

Sỏi túi mật thể rắn hình thành bởi cholesterol, muối mật và canxi,  kích thước sỏi từ vài mm đến vài cm. Số lượng có thể từ 1 đến hàng trăm viên.

Hình chụp macro một viên sỏi túi mật

Những viên sỏi được lấy ra từ một túi mật

Trường hợp khác, túi mật với đám sỏi cholesterol.

sỏi và polyp túi mật

Nguyên nhân gây sỏi túi mật là gì?

Thường do chuyển hoá, khi trong dịch mật có nồng độ cholesterol dư thừa quá cao tạo thành các tinh thể mà từ đó sỏi túi mật được hình thành.

Những ai có nguy cơ bị sỏi túi mật?

Có thể găp ở bất kể ai, người trẻ tuổi ít bị hơn. Những người sau đây thuộc nhóm có nguy cơ cao:

  • Người béo. Vì sỏi liên quan đến vấn đề thừa cholesterol trong máu.
  • Phụ nữ dùng thuốc tránh thai có chứa estrogen.
  • Người có bện viêm đường ruột như bệnh Crohn, viêm loét đại tràng.

Các triệu chứng của sỏi túi mật?

  • Hầu hết người bệnh không có triệu chứng gì, sỏi túi mật được phát hiện tình cờ khi đi làm siêu âm bệnh khác.
  • Nếu có triệu chứng thì:
    • Đau bụng âm ỉ dưới sườn phải, xuyên ra lưng, lên vai phải. Cơn đau quặn dữ dội ít xảy ra, thường lên quan đến việc sỏi gây tắc ống cổ túi mật, viêm túi mật cấp đòi hỏi người bệnh phải nằm viện dùng thuốc, theo dõi và có thể phải can thiệp phẫu thuật cấp cứu nếu quá trình viêm tiến triển dẫn đến hoại tử túi mật.
    • Sốt, vàng da thường là sỏi đã gây biến chứng.

Chẩn đoán sỏi túi mật như thế nào?

  • Siêu âm, chụp cắt lớp là phương tiện hữu hiệu cho chẩn đoán sỏi túi mật.

    Hình ảnh siêu âm của sỏi túi mật

  • Các xét nghiệm máu giúp xác định chức năng gan, tình trạng cholesterol máu.

Điều trị sỏi túi mật như thế nào? Có thể tóm lược mấy ý sau:

  • Sỏi túi mật to trên 1cm không có triệu chứng thì có thể không cần điều trị. Vì trong thực tế sỏi thường được phát hiện ngẫu nhiên và người mang sỏi đó đã chung sống với sỏi nhiều năm không triệu chứng. Và biến chứng của loại sỏi này thường nhẹ: viêm túi mật. Trường hợp đặc biệt: phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ có sỏi túi mật thì theo tôi nên can thiệp phẫu thuật điều trị chủ động trước khi mang thai để đề phòng túi mật viêm đúng vào thời kỳ mang thai sẽ làm cho việc điều trị trở nên rất phức tạp,  đặc biệt nếu phải can thiệp phẫu thuật cắt túi mật ở giai đoạn này.
  • Điều trị thuốc “tan sỏi” như nhiều hãng thuốc quảng cáo có tác dụng rất hạn chế, chủ yếu tác dụng trong phòng ngừa tạo sỏi ở người nguy cơ cao: cắt dạ dày giảm béo…đại diện là ursodiol với các tên thương mại Actigall, Urso Forte, Urso 250.
  • Sỏi nhỏ 2-3mm nguy hiểm hơn sỏi lớn 1-2cm vì có thể gây biến chứng rất nặng thậm chí tử vong là viêm tuỵ cấp hoại tử. Do vậy theo quan điểm cá nhân của tôi, khi bệnh nhân phát hiện có sỏi túi mật nhỏ 2-3mm nên chủ động khám bệnh viện ngoại khoa yêu cầu phẫu thuật dù sỏi chưa gây triệu chứng gì.
  • Sỏi gây triệu chứng đau, sốt từng đợt nên điều trị bằng phẫu thuật.
  • Tán sỏi: Chưa áp dụng để điều trị sỏi túi mật. Không hiệu quả và gây biến chứng.
  • Điều trị chuẩn vàng hiện nay cho sỏi túi mật là phẫu thuật cắt túi mật nội soi. Có thể phẫu thuật nội soi thông thường với 3-4 vết rạch da nhỏ 0.5-1cm trên thành bụng để đưa dụng cụ hoặc phẫu thuật SILS một đường rạch qua rốn để không thấy sẹo sau khi mổ.
  • Thời gian phẫu thuật trung bình cho 1 ca sỏi túi mật 15-30phút, thời gian nằm viện sau mổ 1-2 ngày.
  • Trong điều trị phẫu thuật, phẫu thuật khi túi mật không viêm dễ hơn nhiều khi túi mật đã viêm nhiều lần.

Một số hình ảnh phẫu thuật một bệnh nhân viêm tuỵ hoại tử do biến chứng của sỏi túi mật nhỏ.

Bệnh nhân nữ 54 tuổi, không có tiền sử đau cũng như phát hiện sỏi túi mật từ trước. Vào viện vì đau bụng dữ dội trên rốn và dưới sườn phải, khám lâm sàng gợi ý bệnh cảnh viêm tuỵ cấp, siêu âm bụng có sỏi nhỏ túi mật, xét nghiệm máu amylase máu trên 3000 đơn vị. Bệnh nhân được vào viện, sonde dạ dày, nhịn ăn hoàn toàn, cho thuốc và theo dõi. Tình trạng bệnh nặng lên biểu hiện viêm tuỵ hoại tử. Phải thực hiện phẫu thuật mở bụng cấp cứu.

Khi mở bụng, mạc nối nhiều “vết nến” biểu hiện tình trạng viêm tuỵ

Trong ổ bụng nhiều dịch đen bẩn của tuỵ hoại tử

Tổ chức viêm hoại tử sau phúc mạc dọc hai rãnh đại tràng

Tuỵ hoại tử đen

Bệnh nhân được cắt túi mật, dẫn lưu ống mật chủ, mở bao tuỵ lấy tổ chức hoại tử, hạ và mở rộng hai rãnh đại tràng, làm sạch bụng và dẫn lưu rộng rãi ổ bụng.

Sau mổ diễn biến nặng, phải thở máy nhiều ngày, ăn qua mở thông ruột, ra viện sau hơn 40 ngày điều trị.

Bs Nguyễn Ngọc Khánh
Chuyên ngành Phẫu thuật tiêu hoá.

Tel: 0982.608.115 (Các bạn có thể để lại tin nhắn. Xin không gọi!

GM: nnkhanh72@gmail.com

YM: nnkhanh72@yahoo.com

Phẫu thuật nội soi một đường rạch (Single incision laparoscopic surgery=SILS) còn có thể được gọi với các tên khác như: Phẫu thuật một lỗ rốn (one port umbilical surgery=OPUS), phẫu thuật đường tự nhiên qua rốn (natural orifice trans umbilical surgery=NOTUS), phẫu thuật đường tự nhiên thời bào thai qua rốn (Embryonic Natural Orifice trans umbilical surgery=E-NOTES), Phẫu thuật kiểm soát một lỗ (Single port access surgery=SPA), phẫu thuật nội soi bụng một vị trí (laparo endoscopic single-site surgery=LESS)… là phẫu thuật nội soi chỉ rạch da một đường nhỏ khoảng 2 cm qua rốn qua đó đặt các trocar (một dụng cụ đặc biệt, dạng ống, có hệ thống van bơm, giữ, tháo khí và qua đó đưa dụng cụ phẫu thuật nội soi vào ổ bụng) hoặc một dụng cụ chuyên biệt khác silsport, hay còn gọi là triport (dụng cụ đặc biệt bằng kim loại hay cao su xốp có hệ thống van bơm, giữ, tháo khí và cùng lúc có thể cho 3 dụng cụ phẫu thuật nội soi vào ổ bụng) để thực hiện phẫu thuật. Như vậy với phẫu thuật này mức độ thẩm mỹ rất cao, sau mổ sẹo 2cm sẽ chìm ẩn vào rốn. Nhưng cũng vì vậy tăng mức độ khó của thao tác phẫu thuật, đòi hỏi người phẫu thuật viên nội soi có kinh nghiệm và rất khéo léo.

H1. Silsport của hãng Covidien có đường bơm hơi và 3 cửa đưa dụng cụ

H2. SILSport và các trocars

H3. Pince, kéo có thể xoay và điều chỉnh độ cong

Giá thành cho một bộ phẫu thuật này (H2+H3) hiện tại khoảng 45 triệu đồng, sử dụng một lần theo khuyến nghị của nhà sản xuất, còn quá đắt so với khả năng tài chính của hầu hết các bệnh nhân. Chúng tôi thực hiện kỹ thuật này bằng dụng cụ nội soi thông thường với một đường rạch da 2cm qua rốn cho hầu hết các phẫu thuật.

Cắt túi mật nội soi:  bằng 1 đường rạch da 2cm qua rốn, qua đó đặt 3 trocars để thực hiện cắt túi mật nội soi bằng dụng cụ nội soi thẳng.

Dụng cụ nội soi thẳng của hãng karl storz, Đức.

Rạch da 2cm qua rốn

Một đường rạch da 2cm qua rốn, qua đó đặt các dụng cụ phẫu thuật.

Kiểm tra túi mật và toàn bộ ổ bụng

Túi mật và 2 dụng cụ phẫu thuật thao tác song song (parallel technique) được sử dụng khi kiểm tra ban đầu và khi kẹp clip cổ túi mật

Thao tác bắt chéo (cross hand technique) được sử dụng khi phẫu tích và cắt túi mật

Túi nhựa được đưa vào để lấy túi mật

Túi mật và sỏi được lấy ra ngoài

Sau mổ, hầu như không còn thấy sẹo.

Cắt u nang buồng trứng : Nữ 18 tuổi, vào viện vì tự sờ thấy khối u ở bụng cách 02 tuần.

Khám lâm sang thấy một u tròn, căng rất lớn vùng hạ vị, khối u lớn vượt qua rốn, có thể nhìn thấy từ ngoài như mang bầu 4-5 tháng.

Siêu âm: Là một u chứa dịch của buồng trứng, đường kính khoảng 15cm.

Bệnh nhân được phẫu thuật nội soi cắt u phẫu thuật SILS (một đường rạch).

Trước mổ: Chụp nghiêng thấy u to vượt qua rốn

Trước mổ: chụp thẳng.

Khối u rất lớn chiếm gần kín không gian ổ bụng, phải đặt thêm một dụng cụ nữa để hỗ trợ  với đường rạch da 0.5cm sát trên xương mu

Tổ chức u được lấy ra ngoài sau khi đã cắt nhỏ

Sau mổ hầu như không thấy đường mổ

Nhìn nghiêng, bụng xẹp hẳn lại

Video link: http://www.youtube.com/watch?v=TJdE9SSlydM&feature=youtu.be

Bs Nguyễn Ngọc Khánh
Chuyên ngành Phẫu thuật tiêu hoá.

Tel: 0982.608.115 (Các bạn có thể để lại tin nhắn. Xin không gọi!

GM: nnkhanh72@gmail.com

YM: nnkhanh72@yahoo.com

Phẫu thuật cắt lách do chấn thương đã từng là điều trị chuẩn trong suốt nhiều thế kỷ. Ngày nay, với sự tiến bộ của khoa học người ta biết nhiều tới những chức năng quan trọng của lách đặc biệt là về vấn đề miễn dịch cũng như những hậu quả của việc cắt bỏ lách. Vì vậy vấn đề bảo tồn lách được đặt ra và dần đi vào thực tế. Từ bảo tồn không mổ đến phẫu thuật bảo tồn lách khi bắt buộc phải phẫu thuật cầm máu. Dưới đây chúng tôi trình bày một số ca lâm sàng đặc biệt.

Ca thứ nhất: Bệnh nhân nam 24 tuổi, vào viện do đau  bụng sau ngã giàn giáo cao  2m đập ngực trái vào thành cứng. Bệnh nhân tới bệnh viện sau khoảng 2 giờ trong tình trạng:  Còn tỉnh, da xanh nhợt, mạch nhanh nhỏ, HA lúc vào 80/40mmHg, bụng chướng, có vết bầm dài trên thành ngực trái.

Bệnh nhân với vết bầm dài ở thành ngực

Bệnh nhân được thăm khám, đánh giá nhanh chóng để loại trừ các thương tổn phối hợp nặng khác như chấn thương sọ não, chấn thương ngực, chấn thương cột sống, khung chậu. Đồng thời làm 2 đường truyền TM cổ truyền nhanh dung dịch tinh thể 500ml không có đáp ứng HA, siêu âm tại chỗ có dịch ổ bụng và đường vỡ lách.

Bệnh nhân được chuyển mổ ngay sau 15 phút, không chờ các kết quả xét nghiệm máu.

Bệnh nhân được mở bụng đường giữa trên-dưới rốn, máu ngập ổ bụng hút ra khoảng 2500ml, nguồn chảy từ  các đường vỡ lách và các nhánh mạch vào cực trên đứt. Lách vỡ nát cực trên và giữa thành nhiều mảnh, tím do mất mạch nuôi. Cực dưới còn mạch và hồng. Các tạng khác không tổn thương.

Lách vỡ cực trên nhiều đường, tím do mất mạch nuôi

Lách được ép gạc tạm thời cầm máu, nhanh chóng giải phóng và đưa ra gần đường mở bụng. Phẫu tích kẹp chọn lọc các mạch vào cực trên-giữa và cắt phần lách tổn thương.

Khâu ép nhu mô cực dưới bằng chỉ Vicyl 2.0 cầm máu. Làm sạch ổ bụng, đặt 01 dẫn lưu hố lách.

Khâu ép nhu mô phần lách còn lại

Phần lách vỡ được căt bỏ

Diễn biến sau mổ tốt, BN có trung tiện sau 2 ngày, không có hiện tượng tăng tiểu cầu sau mổ như những bệnh nhân cắt toàn bộ lách, không phải dùng các thuốc giảm đông máu dự phòng sau mổ.

Ca thứ 2: Bệnh nhân nữ 52 tuổi, đã được chẩn đoán chấn thương bụng kín vỡ lách cách 7 tuần, điều trị bảo tồn không mổ bệnh viện Việt Đức và sau đó tại bệnh khoa của chúng tôi ra viện sau 2 tuần nằm điều trị.

Hình ảnh vỡ lách-tụ máu dưới bao trên phim chụp CTscanner 25/11/2011

Hình ảnh vỡ lách-tụ máu dưới bao trên phim chụp CTscanner 25/11/2011

Bệnh nhân quay trở lại bệnh viện khám lại vì cảm giác đau tức nặng dưới sườn trái và nấc nhiều trong khoảng 2 tuần.

Thăm khám lâm sàng: toàn trạng bệnh nhân bình thường, không sốt, không thiếu máu. Tại chỗ không sờ thấy lách to.

Bệnh nhân được siêu âm rồi chụp cắt lớp ổ bụng sau đó: thấy hình ảnh nang dịch lớn do máu cũ thoái hoá vùng cực dưới của lách. Khối dịch này ép mỏng nhu mô lách.

CTscanner 12/1/2012: Khối tụ dịch lớn ép mỏng nhu mô lách

CTscanner 12/1/2012: Khối tụ dịch lớn ép mỏng nhu mô lách

Bệnh nhân được chỉ định mổ hút bỏ và làm sạch khối máu tụ bằng phẫu thuật nội soi.

Khối máu tụ dưới bao lách dính vào thành ngực vá được mạc nối lớn đến bao bọc

Khối máu tụ dưới bao lách được bộc lộ

Mở bao lách và hút máu tụ đã thoái hoá

Bao lách được cắt mở rộng

Bao lách được cắt mở cửa sổ rộng, lấy hết phần máu cục cũ, rửa-hút sạch. Lách vẫn được bảo tồn.

Bs Nguyễn Ngọc Khánh
Chuyên ngành Phẫu thuật tiêu hoá.

Tel: 0982.608.115 (Các bạn có thể để lại tin nhắn. Xin không gọi!

GM: nnkhanh72@gmail.com

YM: nnkhanh72@yahoo.com

 

Năm 1987 Mouret tại Pháp đã thực hiện trường hợp cắt túi mật qua nội soi đầu tiên trên thế giới. Tới năm 1992 đã có tới 80% các trường hợp cắt túi mật được thực hiện bằng kỹ thuật nội soi ổ bụng tại Mỹ. Trong những năm qua có sự bùng nổ về phẫu thuật nội soi vì những ưu điểm lớn của phẫu thuật này mang lại.

  • Vết mổ nhỏ có tính thẩm mỹ: Thay vì mở vết mổ dài như trong phương pháp mỗ mở, trong phương pháp phẫu thuật nội soi các bác sĩ chỉ cần rạch đường mổ ngắn khoảng 1cm để đưa camera vào và 2-3 lỗ để đưa dụng cụ vào. Hiện tại phẫu thuật này lại tiến thêm một bước nữa, phẫu thuật nội soi 1 lỗ (SILS- Single-incision laparoscopic surgery) hoặc không sẹo khi thực hiện phẫu thuật qua các đường tự nhiên (như cắt túi mật qua đường âm đạo-2007).

Nội soi cắt ruột thừa viêm cấp cứu đã trở thành thường quy

Hình vết rạch da 2cm để cắt u buồng trứng đường kính 20cm bằng Nội soi 1 đường rạch (SILS)

  • Có khả năng phẫu thuật cả ở những bệnh nhân đã mổ cũ

Cắt túi mật nội soi ở bệnh nhân đã mổ cũ

  • Có khả năng thực hiện các phẫu thuật khó: Ung thư thực quản, gan, tuỵ, các viêm phúc mạc…

Phẫu thuật nội soi điều trị viêm phúc mạc mật

  • Hình ảnh được phóng đại, độ chính xác cao.
  • Thời gian nằm viện ngắn: Phẫu thuật nội soi giúp cho bệnh nhân nhanh hồi phục, giảm thời gian nằm viện, ít đau sau mổ.
  • Giảm các biến chứng sau mổ: nhiễm trùng vết mổ, thoát vị thành bụng, tắc ruột sau mổ.
  • Giảm chi phí điều trị do thời gian phẫu thuật ngắn (7-15 phút), thời gian nằm điều trị ngắn 2-3 ngày.

Clip cảnh cắt túi mật nội soi với dụng cụ thông thường thực hiện trên 3 đường rạch nhỏ 1cm, 1cm và 0.5cm. xem tại đây http://wwwmyblog-surgeon.blogspot.com/search?updated-min=2011-01-01T00%3A00%3A00-08%3A00&updated-max=2012-01-01T00%3A00%3A00-08%3A00&max-results=3

Phẫu thuật nội soi một đường rạch da hiện tại đã được triển khai thực hiện có kết quả tốt tại khoa phẫu thuật tổng hợp B.

Bs Nguyễn Ngọc Khánh
Chuyên ngành Phẫu thuật tiêu hoá.

Tel: 0982.608.115 (Các bạn có thể để lại tin nhắn. Xin không gọi!

GM: nnkhanh72@gmail.com

YM: nnkhanh72@yahoo.com